طرح سفیران زندگی

طرح «سفیران زندگی» با هدف گسترش فرهنگ اهدای عضو و حمایت از بیماران نیازمند پیوند، به همت واحد فراهم‌آوری اعضا و نسوج پیوندی بیمارستان دکتر مسیح دانشوری و با مشارکت نیروهای داوطلب مردمی شکل گرفت. این طرح تلاشی سازمان‌یافته و هدفمند است برای آن‌که هیچ بیمار نیازمند عضو پیوندی، به دلیل کمبود عضو، جان خود را در فهرست انتظار از دست ندهد.
این حرکت فرهنگی نخستین‌بار در سال ۱۳۸۴ به ابتکار جناب آقای دکتر مسعود شیعه‌مرتضی در واحد فراهم‌آوری اعضا و نسوج پیوندی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بنیان‌گذاری شد و در حال حاضر تحت نظارت مدیریت فرهنگی و توسعه ارتباطات این واحد به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
با توجه به گستردگی مأموریت فرهنگ‌سازی در حوزه اهدای عضو و محدودیت نیروی انسانی رسمی در واحد پیوند، از آغاز تلاش شد با بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی و مشارکت داوطلبان مردمی، بستری فراگیر برای ترویج فرهنگ ایثار و بخشش فراهم شود. امروز این شبکه داوطلبانه با بیش از ۱۰۰ سفیر فعال در نقاط مختلف کشور و با تخصص‌های متنوع، به‌صورت هماهنگ و ساختاریافته در مسیر ارتقای آگاهی عمومی گام برمی‌دارد.

مفهوم «سفیر زندگی»

سفیران زندگی، نیروهای داوطلب مردمی هستند که با انگیزه انسانی و مسئولیت اجتماعی، در جهت ترویج مفهوم «اهدای عضو، اهدای زندگی» فعالیت می‌کنند. این افراد با بهره‌گیری از مهارت‌ها، توانمندی‌ها و ظرفیت‌های حرفه‌ای یا هنری خود، پیام اهدای عضو را به زبان جامعه منتقل می‌کنند و نقش پل ارتباطی میان نظام سلامت و افکار عمومی را ایفا می‌نمایند.
در طول سال‌های فعالیت این طرح، سفیران از طیف‌های گوناگون اجتماعی و حرفه‌ای انتخاب شده‌اند؛ از بانوان خانه‌دار تا دانش‌آموزان، دانشجویان، اساتید دانشگاه، هنرمندان، فعالان فرهنگی، کارشناسان حوزه‌های مختلف و سایر اقشار جامعه. مبنای همکاری، نه صرفاً عنوان شغلی، بلکه توانمندی، تعهد و مهارت فرد در ایجاد ارتباط مؤثر و انتقال پیام است. گاه نقش سفیر بر اساس حرفه تعریف می‌شود و گاه بر اساس هنر، استعداد یا توانایی ارتباطی وی.

جایگاه و نقش سفیران

هدف اصلی سفیران، ارتقای فرهنگ اهدای عضو از طریق تبیین اهمیت مرگ مغزی، فرآیند اهدای عضو و تأثیر آن بر نجات جان بیماران نیازمند پیوند است. آنان می‌کوشند با ایجاد درک صحیح و علمی در جامعه، زمینه‌ساز تصمیم‌گیری آگاهانه خانواده‌ها در شرایط بحرانی شوند.

سفیران می‌توانند با توجه به تخصص یا مهارت خود در حوزه‌های زیر ایفای نقش کنند:
- طراحی، گرافیک و تولید محتوای بصری

- عکاسی، فیلم‌سازی، ساخت فیلم کوتاه و پویانمایی

- نقاشی، خوشنویسی، هنرهای دستی و نگارگری

- موسیقی، شعر، داستان‌نویسی و تولید متون ادبی

- ترجمه و تولید محتوای علمی یا فرهنگی

- برگزاری کارگاه‌های آموزشی و جلسات آگاهی‌بخشی

- حضور در غرفه‌های اطلاع‌رسانی

- مشارکت در مراسم بزرگداشت اهدای عضو

-سخنرانی در مدارس، دانشگاه‌ها، سازمان‌ها و مجامع عمومی

- ایجاد ارتباط مؤثر با گروه‌های هدف و شبکه‌سازی اجتماعی

در تمامی این فعالیت‌ها، تأکید بر هماهنگی با اهداف و سیاست‌های واحد فراهم‌آوری اعضا و نسوج پیوندی و حفظ چارچوب‌های علمی و اخلاقی است.

فرآیند عضویت و فعالیت سفیران

فعالیت به‌عنوان سفیر زندگی دارای روندی ساختارمند و آموزشی است تا از صحت اطلاعات و انسجام پیام اطمینان حاصل شود:
1. آموزش مفاهیم پایه در مرحله نخست: مفاهیم بنیادی مرگ مغزی، فرآیند شناسایی اهداکننده تا انجام پیوند، و ابعاد حقوقی و اخلاقی اهدای عضو، به‌صورت مجازی توسط واحد فرهنگی اهدا ارائه می‌شود. این محتوا با بهره‌گیری از دانش و تجربه پزشکان متخصص تهیه شده است.
2. تکمیل فرم ثبت‌نام داوطلبان پس از آشنایی اولیه: فرم ثبت‌نام سفیر زندگی را تکمیل و ارسال می‌کنند.
3. ارزیابی علمی به‌منظور اطمینان از درک صحیح مطالب: مجموعه‌ای از پرسش‌ها برای داوطلب ارسال می‌شود تا میزان تسلط و ارتباط وی با محتوای آموزشی ارزیابی گردد.
4. شرکت در جلسه آنلاین پس از قبولی در ارزیابی: از داوطلب برای حضور در یکی از جلسات آنلاین سفیران که در پنجشنبه دوم و چهارم هر ماه برگزار می‌شود، دعوت به عمل می‌آید.
5. آغاز فعالیت سازمان‌یافته در جلسه آنلاین: نکات تکمیلی ارائه و حوزه‌های همکاری معرفی می‌شود. سپس داوطلبان در قالب گروه‌های مشخص و با همراهی سرگروه‌ها و نظارت واحد اهدا، فعالیت رسمی خود را آغاز می‌کنند.

 دعوت به مشارکت

هر یک از افراد جامعه می‌توانند در نجات جان بیماران نیازمند پیوند سهمی داشته باشند. یکی از مهم‌ترین اقدامات در این مسیر، گفت‌وگو با اعضای خانواده و اطرافیان درباره اهمیت اهدای عضو و تشویق آنان به دریافت کارت اهدای عضو است. فرهنگ‌سازی از درون خانواده آغاز می‌شود و از طریق شبکه‌ های انسانی گسترش می‌یابد.
طرح سفیران زندگی تلاشی است برای آن‌که با همدلی، آگاهی‌بخشی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، امید را به بیماران چشم‌انتظار پیوند بازگردانیم.

امید است با مشارکت گسترده اقشار مختلف جامعه، گامی مؤثر در مسیر نهادینه‌ سازی فرهنگ «اهدای عضو، اهدای زندگی» برداشته شود.

برای فعالیت به‌عنوان سفیر اهدای عضو به بخش شرایط همکاری مراجعه کنید.